Vroeg zwangerschapsverlies - Afscheid na miskraam

Vroeg zwangerschapsverlies

Het verlies van een kindje, hoe pril de zwangerschap ook was

Vroeg zwangerschapsverlies wordt vaak een miskraam genoemd. Meestal gaat het om een zwangerschap die in het eerste trimester spontaan stopt.

Medische termen kunnen nodig zijn om onderzoeken en behandelingen uit te leggen. Maar voor ons hoeft dit verlies niet kleiner te worden gemaakt omdat de zwangerschap nog pril was.

Misschien hadden jullie je kindje nog maar pas verwacht. Misschien hadden jullie al een naam gekozen, toekomstbeelden gemaakt of voorzichtig verteld dat er een kindje op komst was. Vanaf het moment dat een zwangerschap voor jullie betekenis kreeg, kan ook het verlies ervan diep raken.

Jullie mogen dit daarom ook gewoon het verlies van jullie kindje noemen. Jullie hebben evenveel recht op ondersteuning, op tijd en op een warm en waardevol afscheid als andere ouders.

Wanneer blijkt dat de zwangerschap is gestopt

Soms begint een zwangerschapsverlies met bloedverlies en buikkrampen. Soms zijn er nauwelijks lichamelijke signalen en blijkt tijdens een controle-echo dat het kindje niet meer groeit of dat er geen harttoon meer meetbaar is.

Een vroege echo geeft niet altijd onmiddellijk zekerheid. Wanneer de zwangerschap nog erg pril is, kan een nieuwe echo of bijkomende bloedafname nodig zijn voordat een definitieve diagnose kan worden gesteld.

Wanneer vaststaat dat de zwangerschap is gestopt, bespreekt de arts met jullie welke medische mogelijkheden er zijn.

Welke mogelijkheden zijn er?

Afhankelijk van de zwangerschapsduur, jullie medische situatie en jullie eigen voorkeur kunnen verschillende mogelijkheden worden besproken.

Spontaan zwangerschapsverlies: afwachten...

Je kan ervoor kiezen om te wachten tot je lichaam het zwangerschapsverlies spontaan op gang brengt.

Dat kan snel gebeuren, maar het kan ook meerdere dagen of langer duren. Je kan bloedverlies, bloedstolsels en soms sterke buikkrampen krijgen. Bespreek vooraf met je arts wat je kan verwachten, welke pijnstilling je mag gebruiken en wanneer een medische controle nodig is.

Afwachten kan thuis gebeuren, maar dat betekent niet dat je dit helemaal alleen moet dragen. Geef aan wanneer je bang bent, wanneer je thuis onvoldoende ondersteuning hebt of wanneer je het verlies liever niet thuis wilt doormaken. Bespreek dan met je arts of ziekenhuis welke andere begeleiding mogelijk is.

Medicatie

Met medicatie kan het zwangerschapsverlies worden opgewekt of versneld. De medicatie laat de baarmoeder samentrekken, waardoor het vruchtzakje en het zwangerschapsweefsel worden uitgedreven.

Dit gebeurt in het eerste trimester vaak thuis. Je krijgt normaal uitleg over het verwachte bloedverlies, de pijnstilling en de verdere controle.

Wil je proberen je kindje of het vruchtzakje op te vangen om later afscheid te nemen? Vertel dit dan vóór je de medicatie gebruikt aan je arts of vroedvrouw. Je mag ook vooraf contact met ons opnemen. We leggen rustig uit wat je mogelijk zal zien en hoe je kan vermijden dat alles ongewild in het toilet of bij het afval terechtkomt.

Curettage of zuigcurettage

Bij een curettage wordt de baarmoeder via de baarmoederhals leeggemaakt. Deze ingreep gebeurt meestal onder algemene verdoving en is vaak ambulant of onder de vorm van een dagopname.

Wil je dat het verwijderde vruchtzakje wordt bewaard met het oog op een crematie of begraving? Bespreek dit dan uitdrukkelijk vóór de ingreep en vraag om jullie wens in het medisch dossier te noteren.

Na een zuigcurettage zijn het kindje en het vruchtzakje meestal niet meer intact. Het verwijderde materiaal kan bovendien vermengd zijn met bloedstolsels en baarmoederslijmvlies. Daardoor is het meestal niet meer mogelijk om het kindje herkenbaar te zien,  aan te raken of te laten fotograferen.

Dat betekent echter niet automatisch dat er geen waardig afscheid of crematie mogelijk is. Wat kan worden bewaard en vrijgegeven, hangt af van het verloop van de ingreep, het eventueel voorgestelde medisch onderzoek en de afspraken met het ziekenhuis. Vraag dit daarom vooraf. Achteraf kan het helaas te laat zijn om nog een andere bestemming te kiezen.

Kan je je kindje herkennen?

Bij een heel pril zwangerschapsverlies is het kindje bijzonder klein. Soms bevindt het zich nog in een gesloten vruchtzakje. Soms zit het tussen bloedstolsels of wordt het verlies in verschillende delen uitgestoten. Het kan daarom gebeuren dat je niet zeker weet wat je hebt opgevangen. 

Dat is geen fout van jou. Gooi bij twijfel niet onmiddellijk iets weg. 

Sta je er thuis alleen voor, neem dan zeker contact met ons op zodat we samen kunnen bekijken wat mogelijk is. Vaak kan je ook bij je vroedvrouw terecht. Ben je niet zeker, neem dan gewoon contact met ons op!

 We kunnen nooit garanderen dat het kindje zichtbaar of intact zal zijn, maar we zullen jullie zorgvuldig en respectvol behandelen.

Weet dat we wel al hele mooi, mini-mensjes hebben mogen aanschouwen, zelfs in hun embryonale fase waarbij toch ze al zo herkenbaar waren met perfecte voetjes, handjes, neusje, oortjes... Kleine kindjes die ook wij nooit meer zullen vergeten.

Afscheid nemen met behulp van de watermethode

Wanneer het kindje of vruchtzakje voldoende intact werd opgevangen, is de watermethode de aangewezen manier om jullie kindje op een rustige en respectvolle manier te bewaren en te tonen aan anderen.

Dankzij de watermethode, wordt het kindje zorgvuldig in koud water bewaard. Afhankelijk van de zwangerschapsduur en de toestand waarin het kindje werd opgevangen, geeft dit jullie als ouders, zelfs als gezin, de mogelijkheid om jullie kindje te bekijken, te koesteren en te (laten) fotograferen.

Er hoeft niets.  Alles kan, alles mag, vooral niets moet!  Onze stelregel! Ook hier!

Sommige ouders willen hun kindje graag zien en aanraken. Andere ouders willen liever alleen een foto of kiezen ervoor om niet te kijken. Elke keuze is persoonlijk en kan en mag ook naarmate de ondersteuning nog veranderen.

Kan je je kindje laten begraven of cremeren?

De mogelijkheden worden in België bepaald door de regelgeving van het gewest en door de praktische afspraken van het ziekenhuis, de gemeente en de begraafplaats.

Vlaanderen

In Vlaanderen kunnen ouders vragen om een levenloos geboren kindje dat de wettelijke levensvatbaarheidsgrens nog niet heeft bereikt te laten begraven of cremeren. Het Vlaamse decreet legt daarvoor geen minimale zwangerschapsduur vast.

Een begrafenis of crematie is vóór de wettelijke levensvatbaarheidsgrens niet verplicht. Jullie mogen er dus voor kiezen, maar jullie moeten niet.

Hoe een gemeente de rustplaats concreet organiseert, verschilt. Sommige gemeenten hebben een sterrenweide, foetusweide of kinderperk. Andere gemeenten bieden een individueel grafje of een plaats in een bestaande concessie aan. Ook de mogelijkheden om een naam of persoonlijk gedenkteken aan te brengen kunnen verschillen.

Wij nemen daarom altijd contact op met de betrokken gemeente om na te gaan wat er op dat moment mogelijk is.

Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

In Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaan mogelijkheden voor begraving of crematie vanaf de wettelijk bepaalde zwangerschapsduur van 106 dagen.

Let op: wettelijke zwangerschapsdagen worden anders berekend dan de zwangerschapsweken die een gynaecoloog doorgaans vanaf de laatste menstruatie telt. De arts of het ziekenhuis moet daarom de juiste wettelijke termijn bevestigen.

Ook wanneer een begraving of crematie volgens de regelgeving van het gewest niet rechtstreeks mogelijk lijkt, bekijken wij zorgvuldig welke regeling kan worden getroffen en of een crematie in Vlaanderen mogelijk is.

Aangifte en naamgeving

Een persoonlijke naam geven aan jullie kindje mag altijd, ongeacht de zwangerschapsduur.

Of die naam ook officieel in een akte kan worden opgenomen, is een andere vraag. Voor een levenloos geboren kindje vanaf 140 dagen na de verwekking kan vrijwillig een akte worden opgemaakt. Vanaf 180 dagen na de verwekking is de aangifte verplicht.

Deze wettelijke dagen komen niet rechtstreeks overeen met de zwangerschapsweken die vanaf de laatste menstruatie worden berekend. Voor kindjes die komen te overlijden tijdens de eerste trimester van de zwangerschap, zelfs tot 140 dagen na de verwekking, bestaat er geen enkele manier om een akte van stilgeboren kindje te laten opmaken.

Voorlopig is er buiten een eventueel sterrenregister, afhankelijk van het lokale bestuur van jullie woonplaats of van het verlies (de geboorte) van jullie kindje,  geen manier om jullie kindje te registreren.

We begrijpen ontzettend hoe belangrijk de erkenning van jullie verlies is en kan zijn.

Een afscheid hoeft geen grote uitvaart te zijn

Afscheid nemen kan heel klein en intiem zijn.

Misschien willen jullie:

• jullie kindje een naam geven;
• het kindje bekijken of vasthouden;
• foto’s laten maken;
• een klein mandje, wikkeldoekje of kistje kiezen;
• een briefje, tekening of bloemetje meegeven;
• samen met broertjes, zusjes of grootouders afscheid nemen;
• een hand- of voetafdrukje of ander tastbaar aandenken bewaren;
• een korte ceremonie houden;
• kiezen voor een crematie of een begraving

Maar niets daarvan is verplicht. Ook wanneer jullie geen uitvaart of ceremonie wensen, kunnen we helpen om ervoor te zorgen dat er respectvol met jullie kindje wordt omgegaan.

Waarmee kunnen wij helpen?

nooit vergeten is gespecialiseerd in afscheid en uitvaartzorg na zwangerschapsverlies en het overlijden van baby’s en kinderen.

We kunnen onder meer helpen met:

• advies vóór een spontane miskraam, medicamenteuze behandeling of curettage;
• overleg met het ziekenhuis over het bewaren en vrijgeven van jullie kindje;
• verzorging en opbaring volgens de watermethode;
• respectvol vervoer;
• foto’s en tastbare herinneringen;
• een mandje, kistje, urne of wikkeldoek;
• een klein persoonlijk afscheidsmoment;
• de administratieve regeling van een begraving of crematie;
• contact met gemeente, begraafplaats en crematorium.

Je hoeft nog niet te weten wat je wilt voordat je ons contacteert.

Alles kan, alles mag, vooral niets moet.

Zwangerschapsverlies in het tweede trimester

Wanneer de zwangerschap verder gevorderd is, verandert doorgaans ook de medische aanpak. Vaak wordt het verlies dan in het ziekenhuis begeleid en wordt de geboorte met medicatie op gang gebracht.

In die situatie is het kindje meestal duidelijker herkenbaar en zijn er meer mogelijkheden om het te verzorgen, aan te kleden, te fotograferen en samen tijd door te brengen.

Ook dan kunnen wij jullie begeleiden bij de verzorging en opbaring, het vervoer, de keuze voor een mandje of kistje, een persoonlijk afscheidsmoment en de verdere regeling van een begraving of crematie.